Wybory samorządowe 2026 to okazja, by zdecydować, kto będzie reprezentować mieszkańców w gminach, powiatach i województwach. W artykule wyjaśniam, kiedy odbędzie się głosowanie, jakie zasady będą obowiązywać i kto może wziąć w nim udział. Podpowiadam też, jak oddać ważny głos i o czym pamiętać przed wizytą w lokalu wyborczym.
- W 2026 roku nie ma regularnych wyborów samorządowych; kolejne zaplanowano na 2029 rok.
- W 2026 roku mogą odbyć się wybory lokalne uzupełniające lub przedterminowe.
- Wyborcy wybierają radnych oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast.
- Datę wyborów w 2029 roku ogłosi premier; głosowanie odbędzie się w dzień wolny od pracy.
- Głos oddaje się osobiście, w wyznaczonym lokalu, po okazaniu dokumentu tożsamości.
- By głos był ważny, zaznacz „X” przy jednym kandydacie na każdej karcie.
W 2026 roku nie odbędą się regularne wybory samorządowe. Kolejne zaplanowano na 2029 rok: obecna, pięcioletnia kadencja rozpoczęła się po głosowaniu 7 kwietnia 2026 roku, więc zakończy się w 2029, a nie w 2028 — jak wynikałoby z dawnych, czteroletnich kadencji.
W wyborach mieszkańcy wybierają radnych gmin, powiatów i sejmików województw, a także wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Jak już jesteśmy w temacie to Sprawdź, kto może głosować w wyborach do europarlamentu. Nie wybierają bezpośrednio starostów ani marszałków województw — tych powołują odpowiednio rady powiatów i sejmiki. W miastach na prawach powiatu osobnej rady powiatu nie ma, a jej zadania wykonuje rada miasta.

Daty głosowania w 2029 roku jeszcze nie ustalono. A propos, Sprawdź, jak oddać ważny głos w wyborach 2026. Po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej termin wyznaczy Prezes Rady Ministrów w rozporządzeniu, które określi też kalendarz wyborczy. Głosowanie musi przypaść w dzień wolny od pracy, od 30 do 7 dni przed końcem kadencji. W 2026 roku rozporządzenie wydano 29 stycznia, a wyborcy głosowali 7 kwietnia.
Druga tura i lokalne sprawy mogą przesądzić o wyniku głosowania
Kandydat na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta wygrywa w pierwszej turze, jeśli zdobędzie ponad połowę ważnych głosów. W przeciwnym razie po 14 dniach odbywa się druga tura, w której startuje dwoje kandydatów z najlepszymi wynikami. W 2026 roku głosowano 7 i 21 kwietnia. Druga tura nie obejmuje wyborów radnych.
Wybór radnych zależy między innymi od wielkości gminy. W gminach do 20 tys. mieszkańców obowiązują jednomandatowe okręgi, w których mandat zdobywa kandydat z największą liczbą głosów. Większe gminy stosują system proporcjonalny: listy muszą uzyskać co najmniej 5 proc. ważnych głosów w gminie, a mandaty dzieli się metodą d’Hondta. O wyniku mogą też decydować codzienne sprawy, takie jak drogi, szkoły, transport i planowane inwestycje.
W 2026 roku w poszczególnych gminach mogą odbyć się wybory uzupełniające, przedterminowe lub ponowne, jeśli przewiduje to prawo. Nie zmienią one terminu ogólnopolskich wyborów. Przed kolejnym głosowaniem samorządowym zaplanowano wybory parlamentarne w 2027 roku, a wybory lokalne w 2029 roku wyłonią władze na następną pięcioletnią kadencję.
Wybory samorządowe 2026 — przygotowanie i głosowanie

Sprawdź, czy wybory odbędą się w 2026 roku, poznaj obowiązujące terminy i lokal wyborczy, a następnie oddaj głos zgodnie z instrukcją.
- Sprawdź, czy zarządzono wybory. Regularne wybory samorządowe w Polsce odbywają się co pięć lat; ostatnie przeprowadzono w 2024 roku. Dlatego nie zakładaj, że kolejne przypadną na 2026 rok. Sprawdź aktualne komunikaty Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) i akty prawne, które mogą zarządzić wybory przedterminowe.
- Ustal terminy i zasady w swojej gminie. Jeśli zarządzono wybory, sprawdź kalendarz wyborczy, wymagane czynności i terminy w obwieszczeniach PKW oraz urzędu gminy lub miasta. Zasady zależą od rodzaju wyborów i lokalnej sytuacji.
- Sprawdź dane i lokal wyborczy. Przed głosowaniem upewnij się, że ujęto Cię w spisie wyborców we właściwym obwodzie. Adres lokalu oraz informacje o dostępności dla osób z niepełnosprawnościami znajdziesz w urzędowych obwieszczeniach.
- Oddaj głos zgodnie z instrukcją na karcie. W lokalu pokaż dokument tożsamości ze zdjęciem i odbierz karty. Na każdej zaznacz znak „X” przy nazwisku jednego kandydata, zgodnie z instrukcją. Inne oznaczenia lub wskazanie kilku kandydatów mogą unieważnić głos.
| Temat | Zasady i liczby |
|---|---|
| Prawo głosu | Obywatel Polski; ukończone 18 lat najpóźniej w dniu głosowania; ujęcie w spisie wyborców |
| Kandydowanie | Rada gminy: od 18 lat; rada powiatu i sejmik: od 21 lat; wójt, burmistrz lub prezydent: od 25 lat |
| Liczba głosów | Po 1 głosie na każdej otrzymanej karcie; liczba kart zależy od miejsca zamieszkania |
| Radni | Gmina do 20 tys. mieszkańców: 1 mandat w okręgu; większa gmina, powiat i sejmik: system proporcjonalny |
| Wójt, burmistrz, prezydent | Wygrana w I turze: ponad 50% ważnych głosów; inaczej II tura po 14 dniach |
| Ważny głos | Postaw znak „X” przy nazwisku 1 kandydata; znak „X” = co najmniej 2 przecinające się linie |
| Nieważny głos | Brak znaku „X” lub znaki „X” przy więcej niż 1 kandydacie |
| Głosowanie | Osobiście w lokalu wskazanym dla wyborcy; urna musi być zaplombowana |
Kto może głosować i kandydować w wyborach?
W wyborach samorządowych mieszkańcy wybierają bezpośrednio radnych oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Poniżej znajdziesz zasady głosowania i kandydowania.
- Kto może głosować: osoba, która najpóźniej w dniu wyborów kończy 18 lat, ma prawa wyborcze i stale mieszka na obszarze danej jednostki. W wyborach do rady gminy liczy się miejsce zamieszkania w gminie, a do rady powiatu lub sejmiku — odpowiednio w powiecie lub województwie. Obywatele UE, którzy nie mają polskiego obywatelstwa, mogą głosować w wyborach do rady gminy oraz na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, jeśli spełniają ustawowe warunki.
- Kto może kandydować na radnego: kandydat musi mieć czynne prawo wyborcze — co do zasady ukończyć 18 lat najpóźniej w dniu wyborów — i stale mieszkać na obszarze jednostki, której radę chce wybrać. O mandat w radzie gminy mogą ubiegać się także obywatele UE spełniający wymagania prawne. Kandydatów zgłaszają komitety wyborcze.
- Kto może kandydować na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta: kandydat musi być obywatelem Polski i mieć ukończone 25 lat najpóźniej w dniu wyborów. Nie musi mieszkać w gminie, w której ubiega się o urząd. W tej samej gminie może pełnić urząd najwyżej przez dwie kadencje, o ile ograniczenie pozostanie w obowiązującym prawie.
- Jak wybierane są lokalne władze: mieszkańcy głosują bezpośrednio na radnych gmin, powiatów i sejmików województw, a także na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Starostę wybierają radni powiatu, natomiast marszałka województwa — radni sejmiku. Mieszkańcy nie wybierają więc tych osób bezpośrednio.
- Kiedy potrzebna jest druga tura: kandydat na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta musi zdobyć więcej niż połowę ważnych głosów. Jeśli nikomu się to nie uda, po 14 dniach dwóch kandydatów z najlepszym wynikiem ponownie staje do głosowania. W wyborach radnych drugiej tury nie ma.
- Gdzie i jak oddać głos: wyborca głosuje w lokalu przypisanym do miejsca stałego zamieszkania i otrzymuje karty właściwe dla swojej miejscowości. Mieszkańcy miast na prawach powiatu nie wybierają osobnej rady powiatu, ponieważ jej zadania wykonuje rada miasta.
Jakie zasady obowiązują podczas głosowania?
Przed głosowaniem sprawdź adres lokalu i godziny jego otwarcia. W Polsce głosuje się osobiście, okazując dokument tożsamości, na przykład dowód osobisty lub paszport. Po weryfikacji danych otrzymasz karty, których liczba zależy od rodzaju wyborów i miejsca zamieszkania.
Postaw znak „X”, czyli dwie przecinające się linie, w kratce przy wybranym kandydacie lub na właściwej liście. W wyborach samorządowych wybiera się między innymi radnych gminy, powiatu i sejmiku oraz wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. W wyborach na włodarza wygrywa kandydat, który zdobędzie ponad połowę ważnych głosów. Jeśli żaden nie osiągnie tego wyniku, dwóch kandydatów z największym poparciem przechodzi do drugiej tury. Przed wrzuceniem kart do urny sprawdź, czy na każdej zaznaczono tylko jeden wybór.
Przygotuj się do głosowania wcześniej: sprawdź, gdzie znajduje się lokal i jakie dokumenty zabrać. Uważne wypełnienie karty pomaga uniknąć unieważnienia głosu.
Tajny głos i cisza wyborcza — jeden błąd może unieważnić głos
Wypełnij kartę samodzielnie, w miejscu zapewniającym tajność głosowania, a następnie wrzuć ją do urny. Nie głosuj za inną osobę ani nie wynoś karty z lokalu. Jeśli w danym głosowaniu zaznaczysz więcej niż jeden znak „X” albo nie zastosujesz się do instrukcji, komisja może uznać głos za nieważny. W razie wątpliwości zapytaj członka komisji o procedurę, nie ujawniając, na kogo zamierzasz głosować.
Ponadto przestrzegaj zasad ciszy wyborczej, która trwa od północy przed dniem głosowania do jego zakończenia. W tym czasie nie wolno agitować, rozdawać materiałów ani publikować sondaży — zakaz obejmuje także internet. Za agitację grozi grzywna, a za publikowanie sondaży surowsze kary. Podejrzenie naruszenia zgłoś Policji; sprawę ocenią właściwe organy i sądy.
Ciekawostka: w wyborach do rady gminy w gminach liczących do 20 tys. mieszkańców głosuje się na konkretnego kandydata, a mandat otrzymują osoby z największą liczbą głosów w swoim okręgu.
Jak oddać ważny głos w lokalu wyborczym?
W lokalu najpierw sprawdź, czy figurujesz w spisie wyborców. Pokaż komisji dokument tożsamości ze zdjęciem, na przykład dowód osobisty, a po potwierdzeniu danych odbierz karty. Ich liczba zależy od rodzaju wyborów i miejsca zamieszkania, więc przed odejściem od komisji upewnij się, że masz wszystkie.
Wypełnij każdą kartę samodzielnie, w miejscu zapewniającym prywatność. Zgodnie z instrukcją zaznacz „X” w kratce przy nazwisku jednego kandydata. Znak musi składać się z co najmniej dwóch przecinających się linii wewnątrz kratki. Zanim go postawisz, uważnie przeczytaj instrukcję — dzięki temu łatwiej unikniesz pomyłki.
Jeden czytelny znak — i głos jest bezpieczny
Nie dopisuj komentarzy, nie zamalowuj kilku kratek ani nie stawiaj znaku obok nazwiska. Jeśli karta jest uszkodzona lub nie wiesz, jak ją wypełnić, zapytaj członka komisji przed oddaniem głosu. Wyjaśni zasady, ale nie wskaże kandydata. Pusta karta lub zaznaczenie kilku osób tam, gdzie można wybrać tylko jedną, może unieważnić głos.
Po zaznaczeniu złóż karty i wrzuć je do urny; nie wynoś ich z lokalu. Najpierw sprawdź nazwisko, potem postaw jeden czytelny znak w wymaganym miejscu i upewnij się, że karta trafiła do urny. Podczas głosowania nie agituj ani nie eksponuj materiałów promujących kandydatów, aby każdy mógł zagłosować swobodnie i w tajemnicy.
Wskazówka: jeśli popełnisz błąd na karcie, nie poprawiaj jej samodzielnie — poproś komisję o nową przed wrzuceniem głosu do urny; po oddaniu karty nie można jej wymienić.
Źródła:
- https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kiedy-nastepne-wybory-samorzadowe/
- https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/9488518,wybory-samorzadowe-2024-cisza-wyborcza-w-ii-turze-od-kiedy.html












