W kwietniu Węgrzy pójdą do urn, by zdecydować, czy przedłużą rządy Viktora Orbána i jego partii Fidesz, trwające od 2010 roku. Głosowanie ma znaczenie nie tylko dla Budapesztu: wynik wyborów może odbić się echem w całej Europie. Szczególnie uważnie będę śledzić jego starcie z Péterem Magyarem, byłym działaczem Fideszu, który dziś kieruje opozycyjną partią TISZA.
TISZA zyskała popularność, gdy Magyar wystąpił przeciw rządowi po skandalu związanym z ułaskawieniem osoby powiązanej z tuszowaniem przestępstw pedofilskich w domu dziecka. Partia prowadzi kampanię pod hasłami walki z korupcją i zacieśnienia współpracy z Unią Europejską, a zarazem zachowuje konserwatywne stanowisko w sprawach takich jak migracja, zabiegając o głosy mieszkańców mniejszych miejscowości. Według średniej sondażowej Poll of Polls Politico TISZA wyprzedzała Fidesz o 13 punktów procentowych. Kampania pokaże jednak, czy przewaga przełoży się na wynik wyborów.
Emerytury, podatki i spór o uczciwe głosowanie rozgrzewają kampanię
Węgierska gospodarka zmaga się z trudnościami, a od 2021 roku część funduszy unijnych dla Budapesztu pozostaje zamrożona z powodu obaw o korupcję. Rząd stara się zdobyć poparcie konkretnymi obietnicami i świadczeniami: emeryci mają otrzymać 13. i 14. emeryturę, natomiast kobiety, które urodziły co najmniej dwoje dzieci, zyskały dożywotnie zwolnienie z podatku dochodowego. Fidesz ostrzega z kolei, że zwycięstwo Magyara oznaczałoby wyższe podatki i wsparcie dla Ukrainy, a nawet wciągnięcie Węgier do wojny.
Oprócz sondaży ważne są pytania o równość wyborczej rywalizacji. Fidesz ma silną pozycję w mediach i korzysta z zasobów państwa, a krytycy zarzucają systemowi wyborczemu, że faworyzuje wiejskie okręgi, gdzie partia Orbána cieszy się dużym poparciem. Największą niewiadomą pozostaje dla mnie to, czy władza dopuści do spokojnej zmiany, jeśli przegra. Zwycięstwo Magyara byłoby mocnym sygnałem dla populistycznej prawicy w Europie; z kolei porażka opozycji w atmosferze sporów o uczciwość głosowania mogłaby jeszcze zaostrzyć napięcia polityczne.
Amerykanie wybiorą Kongres, a wyniki pokażą skalę poparcia dla Donalda Trumpa
W listopadzie Amerykanie pójdą do urn, by zdecydować o układzie sił w Kongresie. Potraktuję te wybory jako ważny sprawdzian dla Donalda Trumpa. 3 listopada rozstrzygnie się obsada wszystkich 435 miejsc w Izbie Reprezentantów i 35 ze 100 mandatów w Senacie. Ponieważ głosowanie odbędzie się w połowie kadencji prezydenta, jego wynik pokaże zarówno, kto zdobędzie większość, jak i jak wyborcy oceniają dotychczasowe działania Białego Domu.
Republikanie mają obecnie w Izbie Reprezentantów przewagę zaledwie pięciu głosów, dlatego nawet niewielka zmiana może odmienić polityczny krajobraz Waszyngtonu. Demokraci liczą na odzyskanie kontroli nad izbą niższą. Senat będzie dla nich trudniejszym celem, ponieważ walczą o nieco ponad jedną trzecią mandatów. Wyborcy wybiorą także gubernatorów w 39 stanach i terytoriach. Zwrócę uwagę nie tylko na partyjne zwycięstwa, lecz także na skalę przewagi, frekwencję i wyniki w regionach, które wcześniej popierały Trumpa.
Wyniki wyborów pokażą między innymi:
- kto zdobędzie większość w Izbie Reprezentantów i Senacie,
- jak wyborcy oceniają dotychczasowe działania Donalda Trumpa,
- czy zmieni się układ sił między Kongresem a Białym Domem,
- jaką frekwencję odnotują wybory i jakie będą wyniki w poszczególnych regionach.
Głosowanie rozstrzygnie, czy prezydent zyska swobodę działania
Jeśli Demokraci przejmą Izbę Reprezentantów, będą mogli blokować część ambitnych planów administracji wymagających nowych ustaw, a także dokładniej kontrolować działania prezydenta. Im większa porażka republikanów, tym wyraźniejszy sygnał, że wyborcy odrzucają polityczny kurs Trumpa. Jeśli jednak kandydaci związani z jego ruchem zdobędą mandaty z dużą przewagą, pokażą, że Trump zachowuje silne poparcie również poza wyborami prezydenckimi.
Wyniki wpłyną zatem na resztę kadencji Trumpa, tempo realizacji jego programu i relacje między Kongresem a Białym Domem. Będę też obserwować, czy politycy obu partii zaakceptują rezultat, zamiast podważać jego wiarygodność. Po sporach o wynik wyborów prezydenckich z 2020 roku zaufanie do procesu wyborczego pozostaje bowiem ważnym tematem. Jak już jesteśmy w temacie, sprawdź datę drugiej tury wyborów prezydenckich. Listopadowe głosowanie będzie dla mnie czymś więcej niż walką o 435 mandatów: pokaże, jak Amerykanie oceniają prezydenta i jego wpływ na kraj.
Ciekawostka: wybory do Kongresu odbywają się co dwa lata, dlatego Amerykanie głosują na przedstawicieli Izby Reprezentantów także w połowie kadencji prezydenta — to właśnie dlatego wyniki midtermów często traktuje się jako referendum w sprawie jego polityki.
Szwecja sprawdzi odporność demokracji na rosyjskie ingerencje
We wrześniu Szwedzi wybiorą nowy parlament. Tę kampanię traktuję jako ważny sprawdzian zarówno dla polityków, jak i dla całej demokracji: głosowanie pokaże, jak kraj radzi sobie z zagranicznymi próbami wpływania na debatę publiczną i nastroje wyborców. W tym roku wybory odbędą się w ponad 50 państwach, jednak szwedzka elekcja przyciąga szczególną uwagę ze względu na ryzyko rosyjskiej ingerencji.
Szwecja leży blisko Rosji, a niedawno dołączyła do NATO, dlatego przygotowuje się na cyberataki i inne działania hybrydowe. Mogą one polegać na rozpowszechnianiu fałszywych informacji, podsycaniu sporów oraz osłabianiu zaufania do instytucji. Podobne metody zaobserwowano podczas wyborów w Mołdawii i Rumunii, więc szwedzkie służby i instytucje będą musiały uważnie śledzić kampanię.
Przejrzysta kampania i zaufanie obywateli zdecydują o demokracji
Głosowanie rozstrzygnie, czy władzę utrzyma prawicowa koalicja premiera Ulfa Kristerssona, czy powrócą socjaldemokraci. Niezależnie od wyniku kluczowym sprawdzianem będzie przejrzystość kampanii i odporność społeczeństwa na manipulacje. Chciałabym zobaczyć, jak szybko instytucje rozpoznają skoordynowane akcje i jasno wyjaśnią obywatelom, co się dzieje.
To wyzwanie wykracza poza Szwecję, ponieważ rosyjskie działania hybrydowe wymierzone w zachodnie demokracje mogą trwać niezależnie od sytuacji na froncie w Ukrainie. Dlatego znaczenie będzie miał nie tylko wynik wyborów, lecz także to, czy obywatele zachowają zaufanie do procesu głosowania. Jeśli państwo skutecznie ochroni debatę publiczną, szwedzki test może dostarczyć cennej lekcji całej Europie.
Ciekawostka: szwedzkie wybory parlamentarne odbywają się tego samego dnia co wybory do rad regionów i gmin, więc obywatele mogą oddać głosy na trzech szczeblach władzy podczas jednego głosowania.
Brazylijczycy zdecydują o przyszłości prezydentury Luli i relacjach z USA
Październikowe wybory w Brazylii będą czymś więcej niż zwykłą walką o fotel prezydencki. Jak już zgłębiasz ten temat to sprawdź, kto wygrał wybory w Oświęcimiu. Luiz Inácio Lula da Silva ubiega się o czwartą kadencję. Obywatele wybiorą także wiceprezydenta, cały Kongres Narodowy, gubernatorów oraz przedstawicieli zgromadzeń stanowych. Jeśli żaden kandydat nie zdobędzie większości w pierwszej turze, rozstrzygnięcie przyniesie dogrywka pod koniec miesiąca.
W wyborach Brazylijczycy zdecydują o obsadzie następujących stanowisk:
- prezydenta i wiceprezydenta,
- członków Kongresu Narodowego,
- gubernatorów stanów,
- przedstawicieli zgromadzeń stanowych.
Wynik pokaże, czy wyborcy nadal popierają politykę Luli, czy wolą zwrot w inną stronę. W tle pozostają koszty życia, gospodarka oraz spór o relacje Brazylii ze Stanami Zjednoczonymi. Jednym z możliwych rywali prezydenta jest Eduardo Bolsonaro, syn byłego przywódcy kraju Jaira Bolsonaro, skazanego na 27 lat więzienia za próbę zorganizowania zamachu stanu.
Cła Donalda Trumpa i wybór między konfrontacją a ustępstwami
Kampania ma również pokazać, jak Brazylia odpowie na presję ze strony USA. Donald Trump nałożył na ten kraj cła sięgające 50 proc. w reakcji na wyrok wobec Jaira Bolsonaro. Dla części wyborców konflikt z potężnym sąsiadem może okazać się zbyt kosztowny, inni zaś mogą oczekiwać, że Lula będzie bronił niezależności kraju. Waszyngton sygnalizuje natomiast, że chce zachować szczególne wpływy na całej zachodniej półkuli.
Głosowanie odbędzie się 4 października, a ewentualną drugą turę zaplanowano na 25 października. Wynik zapewne odbije się szerokim echem poza Brazylią: pokaże nie tylko, czy Lula utrzyma władzę, lecz także, czy kraj wybierze konfrontację z USA, czy próbę złagodzenia napięć. Dlatego październikowe wybory mogą wyznaczyć kierunek brazylijskiej polityki na kolejne lata.
Źródła:
- https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/najwazniejsze-wybory-2026-roku/
- https://krytykapolityczna.pl/swiat/jakie-wybory-czekaja-nas-w-2026-roku-wegry-izrael-usa/
- https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kiedy-nastepne-wybory-w-polsce/
